Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi

Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi

Stratejik insan kaynakları yönetimi, önceleri personel yönetimi olarak adlandırılan şimdi ise entelektüel sermaye yönetimi ve yetenek yönetimi gibi postmodern etiketlere sahip insan kaynakları yönetimi üzerine geliştirilen yaklaşımlardan biridir.

İnsan kaynakları yönetimi ile ilgili üç yaklaşımdan söz edilebilir. Bir yaklaşıma göre insan kaynakları yönetimi personel yönetiminin yeni hali olarak örgüt içerisindeki çalışanların işlevsel faaliyetlerine odaklanmakta; diğer yaklaşımda teorik altyapı hazırlanarak yöneticilere bu alanda bir çerçeve sunulmakta ve son olarak stratejik insan kaynakları yönetimi yaklaşımında örgütün sürdürülebilir rekabet üstünlüğü elde edebilmesi için çalışanların nasıl daha etkin kullanılacağına ilişkin pazara yönelik faaliyetler yer almaktadır. Bu son yaklaşımda esas olan örgütün stratejik amaçlarına ulaşmasında insan kaynaklarının kullanımıdır.

İnsan kaynaklarına stratejik bir bakış açısıyla yaklaşan örgütler bazı özellikleriyle öne çıkmaktadır:

  • Öncelikle bu örgütler insan kaynakları bölümünü stratejik öneme sahip etkinliklerin ele alındığı zorunlu bir yer olarak görür.
  • Örgütsel strateji ile insan kaynakları politikaları uyumlu hale getirilmiştir.
  • İnsan kaynakları yönetiminin etkinliği paylaşılan değerlerce güçlendirilmiş bir örgüt kültürüne dayanır.
  • Çalışanların tutum, davranış ve insani özelliklerine duyarlıdırlar.
  • Katılımcı yönetim, takım çalışması ve esnek roller odak noktasıdır.
  • İnsan kaynakları bölümü pazardan gelen rekabetçi baskılara karşı proaktiftirler.
  • İnsan kaynaklarına ilişkin politikalar örgütün bütün fonksiyonları nezdinde geliştirilir.
  • Bireysel ve takım bazında üretim ile gelişim etkili bir şekilde yönetilir.
  • Çalışanların bilgilerini güncel tutmaya özen gösterirler.
  • Performans değerleme, çalışma ilişkileri ve kariyer planlama gibi yürütülen her faaliyet insan merkezlidir.
  • Bireyler ve gruplar arası çatışmaların çözümü için ortak hedefler geliştirirler.
  • Çalışanların performanslarını optimal düzeyde tutmayı hedeflerler
  • Bilgi toplumu, postmodernizm ve küreselleşme gibi sosyal dönüşümlerin çalışanlar düzeyinde gerçekleşmesi için çalışmalar yaparlar.

Stratejik insan kaynakları yönetiminin önemli hale gelmesinde diğer ifadeyle insana stratejik önem verilmesinde iç ve dış çevre unsurlarının hızlı değişimleri, ortaya çıkan kompleks problemler ve yeni yönetim-organizasyon teorileri (eleştirel örgüt teorisi gibi) etkili olmuştur.

Bu bağlamda gerçekleştirilen insan kaynakları stratejisi ile işletme stratejilerinin bütünleşmelerinde rekabetin giderek daha yoğun hale gelmesi, teknolojide yaşanan değişimlerin hızla gerçekleşmesi, çalışma hayatındaki demografik yapının değişmesi, gerek ulusal gerekse küresel boyutta yaşanan ekonomik dalgalanmalar ve işletmeler arasında gerçekleşen stratejik işbirlikleri etkili olmuştur.

Stratejik insan kaynakları yönetiminde en önemli unsur insan kaynakları bölümü ile stratejik yönetim süreci arasındaki uyumdur. Oluşturulacak bu stratejik uyum; içe yönelik insan kaynakları stratejisi pazara yönelik stratejik yönetim faaliyetleri arasındaki uygunluğun düzeyi şeklinde ele alınmaktadır.

İşletmelerde gerçekleşecek stratejik uyum düzeyi dört şekilde olmaktadır. En basiti olan yönetsel bağlantı düzeyinde insan kaynakları fonksiyonu işletmenin stratejik yönetim sürecinin (strateji oluşturma, strateji uygulama ve strateji kontrol) dışında yer almaktadır. İkinci düzey olan tek yönlü bağlantıda stratejik yönetim ekibi stratejik planı oluşturur ve insan kaynakları bölümüne bilgi verir. Üçüncü düzeyde iki yönlü bağlantı gerçekleşir. Oluşturulan stratejik plan ile ilgili insan kaynakları bölümünün analiz ve önerileri stratejik yönetim ekibine gönderilir. En gelişmiş düzey olan bütüncül bağlantıda ise insan kaynakları bölümü stratejik yönetim ekibinin içinde olup, strateji oluşturma ve uygulama aşamalarında etkin olarak yer almaktadır.

Stratejik insan kaynakları yönetimi kapsamında bütün aktivitelerin entegre edilmesi için Randall Schuler tarafından 5P Modeli geliştirilmiştir. Bu modelde insan kaynaklarına ilişkin Felsefe, Politikalar, Programlar, Uygulamalar ve Süreçler (Philosophy, Policies, Programs, Practices ve Processes) yer almaktadır:

  • İnsan kaynakları felsefesi ile çalışanların nasıl değerlendirileceğini açıklama,
  • İnsan kaynakları politikaları ile insana ilişkin işletme konuları üzerinde eylem kılavuzlarını oluşturma,
  • İnsan kaynakları programları ile yönetsel konulara ilişkin değişimleri kolaylaştıracak faaliyetleri koordine etme,
  • İnsan kaynakları uygulamaları ile ihtiyaç duyulan rol davranışlarını motive etme,
  • İnsan kaynakları süreçleri ile örgütsel bütünleşme ve koordinasyonun aktivitelerinin nasıl yürütüleceğini tanımlama, ifade edilmektedir.

Stratejik insan kaynakları yönetimi ile yüksek rekabet ortamında insan kaynağının temin edilmesi, yaratılacak yüksek performanslı çalışanlar ve gruplar ile sürdürülebilir rekabet üstünlüğünün sağlanması ve dış çevrede yaşanan değişimlere uygun hareket edilmesi amaçlanmaktadır. Bunlara ek olarak stratejilerin daha kolay anlaşılması, benimsenmesi ve uygulanması için katılımcı yönetimi oluşturması ve günlük sorunlardan ziyade vizyona yönelik odak sağlaması diğer amaçlarındandır.

İnsan kaynaklarına stratejik yaklaşım, insan kaynakları planlamasına stratejik yaklaşımı zorunlu kılar. İşletmelerin çalışanlarından rasyonel biçimde faydalanması, istediği nitelikte ve nicelikte çalışana sahip olması ve optimum şekilde bilgi, beceri ve yetenek entegrasyonu için stratejik insan kaynakları planlaması yapılmalıdır.

Stratejik insan kaynakları planlaması ile işletme işgücü piyasasına hâkim olabilecek, yüksek motivasyonlu ve performanslı çalışanlarını elde tutabilecek, uzun dönemli insan kaynakları planları yapabilecek ve stratejik başarı için gerekli olan kişileri zamanında ve eksiksiz temin edebilecektir.

Özetle stratejik insan kaynakları yönetimi iş sağlığı ve güvenliği, çalışma ilişkileri, disiplin sistemi, ücret yönetimi gibi insan kaynakları bölümünün faaliyetlerine stratejik bakış açısı getirip, bu faaliyetleri işletmenin stratejik yönetim süreci ile bütünleştirmektedir.

Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir