CEO’ların Zamansal Odağı ve Çevresel Koşullar Yeni Ürün Tanıtımını Etkilemektedir

CEO’ların Zamansal Odağı ve Çevresel Koşullar Yeni Ürün Tanıtımını Etkilemektedir

Zamansal odak kavramı Kurt Lewin’e kadar götürülebilmektedir. Lewin’e göre bireyin zaman perspektifi onun psikolojik olarak geçmişi, şimdisi ve geleceğinin toplamı olarak ifade edilmiştir. Tanım olarak ise zamansal odak, insanların geçmiş, şimdi ve gelecek algılarına dikkatlerini ne ölçüde verdikleri şeklinde açıklanmaktadır.

Karar vermede geçmiş hatıraların tekrarlanan kullanımı ve geçmişin yansıtılmasıyla ilişkili olan güçlü geçmiş odağı, önceki deneyim ve gözlemler ilgili konular için analiz edildiğinde öğrenmeyi arttırabilmektedir. Ancak bu odak aşırı genelleme yanlılığıyla ilişkilidir. Aşırı genelleme yanlılığı, bireyleri geçmiş ile mevcut bağlam arasındaki benzerliklere olduğundan fazla vurgulamaya ve farklılıkları da yeteri kadar vurgulamamaya yöneltmektedir. Güçlü şimdi odağı bulunan bireyler “şu anda” yönelimine sahiptir ve karar vermede mevcut zaman çerçevesine vurgu yaparlar. Bu haliyle şimdi odağı fırsatların yakalanması ve spontane davranışlarla alakalıdır. Gelecek odağı ise temel olarak geleceğin ne barındırdığıyla ilgili düşünmeyle ve gelecek olayları zihinde canlandırmayla ilişkilidir. Yine de geleceğe ait hayal etmenin doğruluğunu ve yaşayabilirliğini değerlemek çoğu zaman zor olabilmektedir.

Yeni ürün tanıtımında iki önemli husus vardır: keşif ve geliştirme. Keşif yeni bir teknolojinin belirlenmesi ve onun için bir uygulamanın farkına varılması demekken; geliştirme keşfedilen yeni ürün fikrinin piyasaya sürülebilecek nihai ürün haline dönüştürülmesi anlamına gelmektedir. Yeni ürün tanıtımının keşif ve geliştirme görevleri işletme içinde birçok aktör tarafından yapılabilse de, CEO’ların bu görevlerde merkezi rol oynadığını söyleyebiliriz. Bunun iki nedeni vardır:

Birincisi, CEO’lar yeni ürün, ihtiyaç ve fırsatları işletmedeki diğer bireylerin dikkatine getirmede önemli rol oynarlar. Firma içindeki esas karar verici ve idrak edici pozisyonlarından dolayı CEO’lar firmanın davranışlarını ve sonuçlarını etkileyebilecek teknolojik, rekabetçi ve piyasa trendlerini keşfetmeyi ve firmanın geri kalanıyla etkili iletişim kurmayı en iyi yapacak kişilerdir. Bu yüzden de yeni ürün fırsatlarını keşfetmede öncü rol oynarlar.

İkincisi, keşfedilen yeni ürün fikirlerinin geliştirilmesi bu fikirleri iyi bir şekilde tedavüle sokmayı gerektirmektedir. Bu açıdan da CEO’lar, yeni ürün fikirlerini nihai ürünlere dönüştürmek için ihtiyaç duyulan çoklu kaynakları toplayarak, koordine ederek ve dağıtımını yaparak yeni ürün geliştirme için enerji ve taahhüt sağlamada kritik bir rol oynarlar.

CEO’ların zamansal odaklarının yeni ürün tanıtımı üzerine hem avantajları hem de dezavantajları vardır. Geçmişe güven yeni ürünleri oluşturan teknoloji ve piyasa unsurlarının derinden anlaşılmasını sağlayarak yeni ürün fırsatlarının zamansal keşfine önayak olmaktadır. Ek olarak ise hatalı ve yanlış başlangıçların ihtimalini düşürerek geliştirme sürecinin güvenilirliğini arttırmaktadır. Bununla beraber modası geçmiş zihniyet ve atalet eğilimleri de yaratabilmektedir. Modası geçmiş zihniyet mevcut yeni ürün bağlamını oluşturan ilgili faktörlerin keşfini engelleyebilmekte ve geçmiş bilgi ve deneyimlerle tutarsız gözükebilen yeni ürün tanıtımı süreci için anahtar girdileri filtreleyerek geliştirmeyi önleyebilmektedir.

Şimdiye vurgu yeni ürün fırsatlarının hızlı keşfini kolaylaştırabilmektedir. Bunda mevcut teknolojilerin ve piyasa faktörlerinin güncel bilgisini sağlaması ve yeni ürün tanıtımı fikirlerinin hızlı değerlenmesi yoluyla zamanlı geliştirmeye önayak olması etkilidir. Gerçek zamanlı bilginin doğrudan algılanması ve kolay erişilebilmesi bu etkinin nedenidir. Yine de bu tarz bir değerleme tekrarlanan kullanım yoluyla iyi bir şekilde rafine edilmiş geçmiş bilgi ve deneyimlere nazaran daha az güçlüdür.

Gelecek odağına geldiğimizde bu odak dikkati yeni ürün tanıtımının henüz gerçekleşmemiş yönlerine vermektedir. Gelecek odağı gelecekteki fırsatların yakalanması için daha iyi hazırlanma durumuyla ilişkili olduğu için yeni ürün fırsatlarının geliştirilmesini hızlandırabilmektedir. Ancak geleceğe dönük yönlerin mevcut süreçlere entegre edilmesi zor ve maliyetli olup, yeni ürün tanıtımı sürecinin yerleşmiş ve iyi anlaşılmış unsurlarını da bozabilmektedir.

CEO’ların zamansal odaklarının yeni ürün tanıtımını artırması veya engellemesinde faaliyet gösterilen çevresel koşulların etkisi büyüktür. Bunun için yönetici iş talepleri diye adlandırılan ve yöneticilerin davranışlar ve sonuçlar için iç kabiliyetlerinin uygunluğunun çevrenin ortaya çıkardığı taleplere bağlı olduğunu söyleyen alana bakmak gerekecektir. Buna göre yöneticiler kabiliyetlerine ve yüz yüze geldikleri çevresel koşullar için yeteneklerinin uygunluğuna göre geniş ölçüde farklılaşmaktadırlar. Bu yüzden çevre ile CEO’ların öznel nitelikleri meydana gelen davranış ve sonuçları şekillendirmektedir.

Çevrenin dinamik veya durağan oluşu (çevresel dinamizm) CEO’ların zamansal odağı ile yeni ürün tanıtımı arasındaki ilişkiyi etkilemektedir. Çevresel dinamizm çevresel değişkenlerdeki değişimin oranı ve öngörülemezliği olarak tanımlanmaktadır. Durağan ve dinamik çevreler hem geri besleme tabanlı öğrenmenin yapılabilirliğinde hem de yeni ürün fırsatlarının geçiciliğinde farklılaşmaktadır.

Sonuç olarak CEO’ların zamansal odağı, çevresel dinamizm ve yeni ürün tanıtımı oranı arasındaki ilişki şöyle gösterilebilir: 1) CEO’nun geçmiş odağı durağan çevrelerde yeni ürün tanıtımının daha yüksek oranda gerçekleşmesini sağlamaktadır ancak dinamik çevrelerde bunun ihtimali düşük kalmaktadır. 2) CEO’nun şimdi odağı durağan çevrelere göre dinamik çevrelerde yeni ürün tanıtımı taleplerinin daha iyi kavranması ve karşılanmasını sağlamaktadır. 3) CEO’nun gelecek odağı ise dinamik çevrelerde yeni ürün tanıtımını olumlu etkilerken, durağan çevrelerde olumsuz etkilemektedir.

CEO’ların Zamansal Odağı ve Çevresel Koşullar Yeni Ürün Tanıtımını Etkilemektedir
Etiketlendi:         

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir