Örgütsel İletişimde Benmerkezcilik ve Benlik

Örgütsel İletişimde Benmerkezcilik ve Benlik

Örgütsel iletişim hem çalışanları hem de üst düzey yöneticilerin içinde olduğu bir olgudur. Yöneticiler halkla ilişkiler, tören, karşılama, veda gibi birçok olayda kaliteli iletişim kurmak durumundadırlar.

İş yaşamındaki yönetici-çalışan ve çalışan-çalışan ilişkilerde huzur ve mutluluğun tesis edilmesi için bireylerarası iletişim çok önemlidir. Bu anlamda iletişim kişiler arasında yer alan düşünce ve his alışverişini kelimelere döken bir aktivitedir.

Kaliteli etkileşimi ve olumlu iletişimi önleyen unsurlar arasında kişisel düşüncelerin ve fikirlerin tek doğru olarak benimsenmesi, ötekilerin düşünce ve hislerinin görmezden gelinmesi ve önemsenmemesi ve saygı duyulmaması gösterilebilir.

Benmerkezcilik başkalarının mevcudiyetini ve menfaatlerini ikinci plana alarak bireyin kendisini ve problemini dünyanın merkezine koyma tavır ve davranışıdır. Benmerkezcilikte bakış açısı tektir. Algılama, kavrama ve muhakeme kişinin kendisi yönündedir.

Benmerkezcilikle bencillik sıklıkla karıştırılır ancak farklı kavramlardır. Benmerkezcilikte dünyadaki her şey “ben”e dayanarak algılanır ve yorum yapılır. Bencillikte ise her olay kişisel menfaat ve çıkar sağlama düşüncesiyle görülür.

Bireylerin benmerkezcilikten kurtulmaları ve sağlıklı iletişim kurmaları için empatik iletişimi seçmeleri faydalı olacaktır. Empatik iletişim için birey kendisini karşıdakinin yerine koymalı ve onun bakış açısıyla duruma yaklaşmalıdır. İkinci olarak karşıdakinin duygu ve düşüncelerini doğru anlamalıdır. Son olarak oluşturduğu empatik anlayışı karşıdaki kişiye iletmelidir.

Benmerkezcilik üç türdür: Görsel, bilişsel ve duygusal. Bu benmerkezcilik türlerinde birine sahip olan birey iş arkadaşlarına ilişkin gerçeklerin farkına varmada ve öteki çalışanların rolüne girmede sıkıntı yaşarlar. Dolayısıyla da çalıştığı organizasyondaki arkadaşlarının bakış açılarını, düşüncelerini ve duygularını yeterince anlayamazlar.

İş yaşamındaki farklı bakış açıları, düşünceler ve tecrübeler sayesinde bireyler tek başına elde edebileceklerinden daha etkili sonuçlar alabilirler. Bu farklılık ve çeşitlilik organizasyonda sinerjinin oluşmasını sağlar.

Bireyin sahip olduğu zihinsel yapının ve dış özelliklerinin tümü olan benlik ise insanın özellikleri, hedefleri, beklentileri, kabiliyetleri, değer setleri ve inançlarında oluşur ve sürekli değişen bir yapıdadır.

Benlik durumları üç tanedir: Çocuk benliği, yetişkin benliği ve ebeveyn benliği. Bireyin mutlu olabilmesi için bu benlik durumlarının kontrol edilmesi ve eşit biçimde ortaya çıkarılması gerekmektedir. Bu üç benlik durumu bilinçli olarak yeri geldiğinde susturulursa sağlıklı ve rasyonel kararlar alınabilir.

Ebeveyn benliğinde bireyin kişiliğinin diğer insanlara nasıl davranmaları gerektiği hususunda nasihatler ve emirler verilir. Koruyucu ve yargılayıcı olmak üzere iki şekilde kendisini göstermektedir.

Çocuk benliği ise üç türdür. Doğal çocuk benliği ilkel, fevri ve kontrolsüz davranan bir benliktir. Küçük profesör çocuk benliği yaratıcı, sezgileri güçlü ve başkalarını kendi arzuları doğrultusunda yönetebilen bir benliktir. Özellikle iş hayatında başkalarıyla grup dinamiği içerisinde işbirliği yaparak çalışmakta zorluk çekerler. Uyarlanmış çocuk benliği ise terbiye edilmiş ve eğitilmiş benlik durumudur ve suçluluk, asilik, uzlaşı ve itaatkârlık özellikleri ortaya koyar.

Yetişkin benliği ise insanın rasyonel ve mantıklı tarafıdır. Olaylar karşısında gerçeğe uygun değerlendirmelerde bulunur. Sadece doğruyu yapar. Bu yönüyle ebeveyn benliği ile çocuk benliği arasında uzlaştırıcı, sorun çözücü bir özellik gösterir.

Örgütsel iletişimdeki davranış biçimleri üçe ayrılmaktadır: Saldırgan, çekingen ve güvenli (atılgan) davranış. Medeni bir insan davranışlarında uyumsuzluğa, hoşnutsuzluğa ve düşmanlığa neden olmamalıdır. Yapıcı, uyumlu, saygılı ve sağlıklı ilişkilerin gelişmesine olanak vermelidir.

Günümüz iş dünyasında yöneticilerin astlarıyla etkili iletişim kurması beklenmektedir. Organizasyondaki her yönetici altındaki personeline ilham kaynağı olmalı, yaratıcılık özelliklerini desteklemeli ve onlara mümkün olduğunca özerklik sağlamalıdır. Bu da personelin benliğini tanımayla olur. Stratejik liderlik denen olgu da karşısındakinin bireyselliği, esnekliği ve davranış çeşitliliğinden faydalanmayı gerektirir.

Örgütsel İletişimde Benmerkezcilik ve Benlik
Etiketlendi:         

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir