Sözsüz İletişimi Etkili Kullanmak

Sözsüz İletişimi Etkili Kullanmak

Bireyler yaşamlarının her alanında iletişim kurarken konuşma, yazma, okuma ve dinlemenin (sözlü iletişim) dışında mimik, el hareketleri, ses tonu gibi unsurları da kullanırlar. Bu unsurlara sözsüz iletişim denmektedir.

Söz dışındaki sesleri içeren ve sözel olmayan göstergelerden oluşan sözsüz iletişimin içinde yüz ifadeleri, jestler, beden hareketler, renkler, aksesuarlar gibi birçok öğe bulunmaktadır. Bu iletişim kodları ile yapılan kelime kullanmadan bilgi aktarımı olarak da tanımlanabilen sözsüz iletişim, genel iletişimin %93’ünü oluşturmaktadır.

Görüldüğü üzere iletişim içinde çok yüksek paya sahip olan sözsüz iletişim, sözlü iletişimden bazı noktalarda ayrılmaktadır. Daha az yapılandırılmış olması, linguistik olmaması, süreklilik göstermesi, çoğunlukla doğuştan gelmesi ve beynin uzamsal, resimsel ve gestalt tasarımlarını içinde barındıran sağ lobunda işlenmesi bu farklılıklardandır.

Sözsüz iletişimin günlük hayattaki iletişimimizde bu kadar fazla yer almasıyla doğal olarak birçok fonksiyona da sahiptir. Sözel iletiyi tamamlayarak etkisini arttırması, bu iletilerle çelişmesi, vurgulama ve açık hale getirme amacıyla tekrarlaması, iletişimde yer alan taraflar arasında bir trafik işareti görevi yaparak düzenlemesi, bu iletinin yerini alması, iletideki önemli noktaları vurgulaması ve sözel iletilere eşlik ederek resmetmesi bu fonksiyonlardandır.

Genel iletişim içinde bu fonksiyonları yerine getiren sözsüz iletişim bazı ortak özelliklere sahiptir:

  • İletişimin yokluğunu imkânsız hale getirir
  • Duygu ve coşkuları etkin bir biçimde dile döker.
  • Bireylerarası iletişimi tanımlar ve belirtmeye yarar.
  • Sözel içerik ile alakalı bilgi sunar.
  • İletilerin güvenilir olmasını sağlar.
  • Mevcut kültüre göre şekil alır.

Sözsüz iletişim çeşitli kodlarla yapılabilmektedir. Bunlardan ilki fiziksel görünümdür. Fiziksel görünüm içinde vücut biçimi (ince, kaslı ve ağır), tipi ve büyüklüğü önceliklendirilebilir. Tabi toplumdan topluma ve kültürden kültüre değişiklik gösterebilmektedir. Her ne kadar önemli olsa da, bazı durumlarda fiziksel çekiciliğin yerini iş-statü ve sosyal çekicilik de almaktadır.

Günümüzde giyinme de önemli bir sözsüz iletişim kodudur. Takılar ve aksesuarları da katarsak giyinme sosyal statü, yaş, ekonomik refah düzeyi dışında kişiyi çekici hale de getirmektedir.

Beden veya vücut dili diğer önemli bir iletişim kodudur. Hatta ilk anlaşma aracıdır da denebilir. Beden dili fonksiyonlarına göre amblemler (el sallama gibi), betimleyiciler, duygu göstergeleri (ağlama, gülme gibi), düzenleyiciler (konuşurken dokunmak gibi) ve uyumlandırıcılar (parmak kütletme gibi) olarak sınıflandırılabilir.

Beden diline ek olarak vücudun duruşu da sözsüz iletişimde önemlidir. İnsanlar bazı durumlarda açık bazı durumlarda da kapalı bir pozisyonda olabilirler. Açık pozisyonda çevreye karşı duyarlı, cevap vermeye hazır ve hevesli olarak gözükürken; kapalı pozisyonda kaçak bir nitelik kazanır.

İnsanlarda yaklaşık 250 bin tane değişik yüz ifadesi olduğu bulunmuştur. Bu yüz ifadeleri veya mimikler sözsüz iletişimde duyguyu yoğunlaştırabilir, yoğunluğunu azaltabilir, nötr hale getirebilir, maskeleyebilir veya yönetebilir. Mimiklerde alın, kaşlar, göz kapakları, gözler, burun, dudaklar, çene ve ten belirleyici ve okunabilen öğelerdir.

Mimikler arasında gözlerin hususi bir konumu vardır. Dikkat, ikna edici, içtenlik, düzenleyici, etkileme, güç ve izlenim yönetimi işlevlerini barındıran gözler, kişilerin sözsüz iletişimlerinde göz teması, kaşların kaldırılması, zemine veya yukarı bakması, gözlerin kaçırılması, döndürülmesi ve kapatılması gibi çeşitli hareketlerle sözsüz iletişimde yer alabilmektedir.

Çevre, kişisel mekân algısı ve kalabalık diğer kodlardır. Bireyler mesafeleri ayarlayarak da sözsüz iletişim kurarlar. İnsanlar için gövdeden itibaren 35-40 cm içli dışlı mesafe, 40-80 cm samimi-kişisel mesafe, 80-200 cm sosyal mesafe ve daha uzağı kamusal mesafe olarak adlandırılmaktadır. Bu mesafeler duyguların dile getirilmesinde ve ilişkilerin tanımlanmasında işlev görmektedir.

Bu öğeler dışında dokunma, ses karakteristikleri, susma, koku, tat, kültür, zaman ve renk tercihleri de sözsüz iletişim kodları arasında sayılabilir. Tabi bu kod ve unsurlar kültür tarafından şekillenen davranış ve yaşayış kalıpları olan toplumsal cinsiyet ile de farklılaşmaktadır. Kadın ve erkek sözsüz iletişimin farklı noktalarına meyletmektedirler. Daha yüksek sözsüz iletişim kullanımı görülen kadınlar kişisel bağlantıları hedeflerler. Erkekler ise güç ve baskınlık amacını güderler.

Sözsüz İletişimi Etkili Kullanmak
Etiketlendi:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir