Gürültü İşlemcileri ve Davranışsal Finans

Gürültü İşlemcileri ve Davranışsal Finans

Gürültü işlemcileri (noise traders) finans piyasalarında yanlış beklentilere sahip yatırımcıları nitelemektedir. Klasik ekonomide varlıklardan dönecek gelirleri yanlış anlayan yatırımcıların hayatta kalmayacakları düşünülmekteydi. Bunun nedeni olarak bu tip yatırımcıların pahalıya alıp, ucuza satmaları gösterilmekteydi. Bu da paralarını rasyonel yatırımcılara kaptıracaklarını göstermekteydi ve sonuç olarak ise servetleri ellerinden gidecekti.

Ancak davranışsal finans; gürültü işlemcileri rasyonel beklentilere sahip yatırımcılardan daha fazla risk aldıkları için, piyasanın gürültü işlemcilerini ödüllendireceğini ve ortalama olarak ucuza satıp pahalıya alsalar bile daha yüksek beklenen getiri kazanabileceklerini söylemektedir. Gürültü işlemcilerinin varlıklarının getirdiği risk bugüne göre yarın daha ekstrem olabilecek ve bu varlıklara oynayan her yatırımcıya kayıp getirecektir. Ayrıca gürültü işlemcilerinin olması yeni gürültü işlemcilerinin doğmasını da sağlayacak ve performans sorunu yaratmayacaktır.

Gürültü işlemcileri daha çok risk aldıkları için daha yüksek beklenen servete sahip olsalar bile, onların iflas etmelerinin olasılığı yüksektir ve aşırı zengin olmalarının olasılığı ise düşüktür. Bir grup olarak portföy tahsisi yapan gürültü işlemcileri rasyonel yatırımcılara göre sadece daha yüksek gelir etmeyip aynı zamanda piyasadaki yaşamlarını devam ettirirler ve uzun vadede servet açısından piyasayı domine ederler. Bu tip bir uzun dönemli başarı aşırı risk alımı ve tüketime rağmen gerçekleşmektedir.

Gürültü işlemcileri kararlarını verirken herhangi bir referans noktası belirlemedikleri için, irrasyonel davranış sergilerler. Bu da sermaye tahsisi yaparken olduğundan daha fazla beklenti içerisine girmeleriyle piyasayı etkilemelerine sebep olmaktadır.

Davranışsal ekonomi ve davranışsal strateji gibi davranışsal finans da psikolojik bilgilerin finansal piyasa ve hareketlerin anlaşılmasına çalışılmasıyla ortaya çıkmıştır. Özellikle bilişsel ve sosyal psikolojinin geçmişten bugüne birikmiş bulguları bu üç alan için oldukça önemlidir.

Bireylerin sebeplere dayanarak seçim yaptıkları anlayışı, gürültü işlemcilerinde de kendini göstermektedir. Kendilerine göre sebeplere sahip bu irrasyonel yatırımcılar, tüm finans piyasasını etkilemekte ve kolektif bir sonucun ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Bu irrasyonel davranışlar kimi zaman tamamlayıcılık kimi zamansa ikame edilebilirlik altında gerçekleşmektedir.

Gürültü işlemcileri piyasalarda kararlar alırken sezgilerinden de faydalanmaktadırlar. Bilişsel, kabiliyet, stil veya strateji kapsamında oluşan bu sezgiler aşırı risk alma durumunu getirmekte ve daha yüksek servet kazanımını doğurmaktadır.

Kararlarında ortalama alma yaklaşımı yerine seçme yaklaşımını benimseyen gürültü işlemcileri sahip oldukları kestirme yollarından en iyisini kullanmaktadırlar. Bu yönüyle kestirme yollar-önyargılar karar verme modelini kullandıkları söylenebilir. Bilişsel performanstaki hatalar gürültü işlemcilerinin alım satımlarında fiyat dengesi yakalamalarını önlemektedir.

Gürültü işlemcilerinin mental modelleri de bu derece yüksek risk almalarında etkilidir. Kişisel veya dolaylı tecrübeler, farklı zihinsel modellerin benimsenmesi, resmi veya gayri resmi öğrenme geçmişleri ve derinlemesine düşünme ve hayal güçleri bu tarz irrasyonel davranışlar sergileyen kişilerin zihinsel modellerinin gelişiminde etkilidir.

Gürültü işlemcilerinin bu ekstrem getirileri, akla yöneticilerin kötü tahminleri sonucu elde edilen başarıları da getirmektedir. Sezgisel açıdan yüksek performansın güzel tahmin yeteneğiyle örtüştüğü düşünülse de, bazı nadir ve uç noktalardaki olaylarda görülen yüksek doğruluktaki tahminlerin aslında kötü bir yargının sonucu olduğu görülmektedir. Bu olayın temelinde temel oran yanılgısının olduğu da unutulmamalıdır.

Davranışsal stratejide görülen ve uygulanan adımlar finansal piyasalarda nasıl hareket edileceğini de işaret edebilir. Kararların finansal piyasayla olan uyumu, bu kararlardaki olası bilişsel önyargıların tanımlanması, uygun araçlarla karşı koyulması gibi uygulamalar gürültü işlemcileri ve içinde bulunduğu grup için yararlı olabilir.

Özetle gürültü işlemcilerinin finansal piyasalarda varlığı yüksek olasılıklıdır. Rasyonel yatırımcılara nazaran daha yüksek beklenen getirilere sahip olmaları, piyasaları domine etmeleri ve uzun vadede servet artışı sağlamaları hiç de uzak ihtimal değildir.

Gürültü İşlemcileri ve Davranışsal Finans

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir