Örgütsel Süreçler, Sezgiler ve Rutinler

Örgütsel Süreçler, Sezgiler ve Rutinler

Örgütsel süreçler stratejik yönetimin merkezinde yatmaktadır. Uluslararasılaşma, ürün geliştirme, satın almalar ve ortaklıklar gibi örgütsel süreçler işletmelere kaynak elde etme ve birleştirme imkânı vermektedir. Bu sayede de işletmeler sürdürülebilir rekabet üstünlüğü kazanabilmekte ve üstün performans gösterebilmektedirler.

Örgütler süreçleri deneyimleyerek öğrenmektedir. Bu yüzden yukarıda bahsedilen örgütsel süreçleri birçok kez yapan işletmelerin performansı büyük ihtimalle yükselecektir. Örgütsel öğrenme düzeyi de bu firmaların karlılık, güvenilirlik, kalite ve verimlilik gibi değerlerine bakılarak belirlenmektedir.

Örgütsel bilgi çeşitli kategorilere ayrılabilir. Misal olarak açık veya örtük bilgi, geçişken bilgi, prosedür veya beyan ile ilgili bilgiler bu konuya örnek verilebilir. Süreç deneyimiyle öğrenilen bilgiler açık bilgilere göre daha etkilidir. Ayrıca süreç deneyimiyle öğrenilen bilgi rutin ve sezgileri de içerebilmektedir.

Örgütsel rutinler süreç deneyimiyle öğrenilebilir. Örgütsel rutinler deneyimle öğrenilen bilgi havuzunu oluşturan eylem şablonlarıdır. Çoğunlukla durağan çevrelerde tekrar eden durumlarda ortaya çıkmaktadır. İşletmeler rutinleri örgütsel süreçlerle gelen birikmiş deneyimle öğrenirler. Örgütsel rutinler hız ve güvenilirliği arttırarak görev etkililiğini geliştirmektedir. Örgütler rutinlerle deneyim kazandıkça gittikçe daha güvenli olan ve bütün bir eylem seti aşamaları geliştirirler.

Sezgiler; bilgi, zaman ve işlem kapasitesi sınırlı olduğunda ortaya çıkan bilişsel kısayollardır. Bu açıdan rutinlerden ayrılmaktadır. Rutinler problem olarak görülmeyen belirli problemlere aşırı detaylı ve sıklıkla yarı otomatik yanıt sağlarken, sezgiler spesifik çözümlere ilişkin daha az detay sağlar ve benzer problemler için ortak bir yapı ortaya çıkarır.

Sezgiler bazı işletmelere özgüdür. Basit kurallar şeklinde de tanımlanan sezgiler işletmelere esnek ve uyumlu fırsatları yakalama imkânı vermektedir. Bu fırsatları yakalama sezgileri takip etme fırsatları demek olan sınır kurallarını, fırsatları idare etmek anlamındaki nasıl yapılır kurallarını, kabul edilebilir fırsatları belirleyen öncelik kurallarını, fırsatları idare etme ritmini ayarlayan zamanlama kurallarını ve fırsatların ne zaman bırakılacağını söyleyen çıkış kurallarını içermektedir.

İşletmeler ne kadar çok fırsatları yakalama sezgilerine sahip olursa örgütsel süreçleri o kadar yüksek performans gösterecektir. Ayrıca geçici sezgiler de yüksek performanslı süreçler için önemlidir.

Sezgilerin faydalı olması için zamanın kısa olması, bilginin sınırlı olması ve durumun yeni olması gerekmektedir. Araştırmalar göstermiştir ki basit sezgiler -bilgi ve zaman elverişli olsa bile- analitik olarak karmaşık ve bilgi yoğun yaklaşımlardan daha iyi performans göstermişlerdir. Bunun sebebi karmaşık ve bilgi yoğun yaklaşımların deneyime aşırı uyması, çeşitlenmiş bilgiyi etkisiz bir şekilde ağırlıklandırması ve bireylerin durumla alakalı bilgilerini kullanmaması olabilir.

İşletmelerin sezgileri kolayca öğrenmesinin bir nedeni de sezgilerin hatırlanmasının ve geliştirilmesinin kolay olmasıdır.

Fırsat yakalama sezgileri dört adettir. Örgütler seçme ve prosedürle ilgili sezgileri öğrendikten sonra geçici ve öncelik sezgilerini öğrenirler. Bunun sebebi geçici ve öncelik sezgileri fırsatlar arasındaki ilişkiyi içerir ve bu yüzden daha fazla deneyim gerektirir. Seçme ve prosedürler ilgili sezgiler ise tekli fırsatlarla ilişkilidir ve öğrenme için daha az deneyime gereksinim duyar. İşletmeler tekrar eden süreç deneyimiyle meşgul oldukları zaman, fırsatları yakalamak için ilk olarak seçme ve prosedürle ilgili sezgileri öğrenmektedir.

Geçici sezgi büyük ihtimalle sonradan öğrenilir çünkü zamanla ilgili açık bilgi ilk olan deneyimlerden çıkarılır. Geçici bilgi sıklıkla geçici olmayan bilgiye dayanarak gelişir ve farklı zaman çerçevesinde olan deneyimleri birleştirir.

İşletmelerde deneyim arttıkça muhtemelen sezgilerini detaylandırıp daha sonra yalınlaştırırlar. İşletmeler sezgi portföylerini öğrenirler. Öğrenilen bu sezgilerin fırsatları yakalamayla ilişkili olan ortak bir yapısı vardır. İşletmeler bu fırsat yakalayan sezgileri spesifik bir gelişimsel düzende öğrenirler. İşletmeler portföylerine ekledikleri ve çıkardıkları sezgilerinde yalınlaştırma döngüsü ile meşgul olurlar.

Sezgiler özellikle kestirilemeyen piyasalarda oldukça rasyoneldir. Yetenek yaratımı acemi sezgilerden uzman sezgilere geçişi içerir. Sezgi porföyünün yalınlaştırma döngüsü, örgütlere kaosun eşiğinde dengede kalma olanağı sağladığı için anahtar bir dinamik yetenektir.

Özetle örgütler için sezgiler stratejik yönetim sürecinde önemli bir kavramdır. Verilecek kararlarda dikkate alınmalıdır ve davranışsal strateji bağlamında firmaların rasyonellik arayışında yardımcı olabileceklerdir.

Örgütsel Süreçler, Sezgiler ve Rutinler
Etiketlendi:         

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir