Stratejik Liderlik ve Stratejik Düşünme

Stratejik Liderlik ve Stratejik Düşünme

Günümüzde gerek kâr amacı gütmeyen kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları gerekse kâr odaklı çalışan özel sektör organizasyonları stratejik yönetim prensiplerini uygulamaya mecburdur. Öyle ki rekabet ortamında stratejik yönetimden bihaber olan veya görmezden gelen organizasyonlar yok olmaya mahkûmdurlar.

Yönetim düşüncesi çok eski zamanlardan beri var olmakla beraber son 40 yıldır stratejik bakış açısı yönetim olgusun üzerinde hakîmdir. Bunun sebepleri ise şunlardır:

  • Hitap edilen müşteriler artık çeşitli sayıda ve kalitede ürün talep etmektedir.
  • Teknolojinin gelişmesiyle beraber ürün ve hizmetler nihaî tüketicilere artık daha hızlı ulaşmaktadır.
  • Sürekli gelişen teknoloji ve kalifiye insan kaynağının artışı yoğun rekabet ortamı doğurmuştur.
  • Özellikle Asya ülkelerinde faaliyetlerine devam eden işletmeler düşük maliyetli iş yapmaları nedeniyle küresel pazarlarda söz sahibi olmaya başlamışlardır ve bir tehdit unsuru olmuştur.
  • Farkındalık ve bilincin artmasıyla doğal çevreye gösterilen önem artmıştır ve çevre dostu hammadde ve ürünlerin kullanılması yönünde baskılar meydana gelmiştir.
  • Gerek yerel gerekse uluslararası her seviyede tüketici hakları gelişmiştir.
  • Bilgi teknolojileri ve internetin gelişip yaygınlaşması sonucu her türlü iletişim kolay hale gelmiştir.
  • Küreselleşmenin giderek artması sonucunda toplumlar birbirleriyle bütünleşmiştir.
  • Uluslararası, çok uluslu ve küresel işletmelerin oluşmasıyla yerelden küresele kültürler birbirine entegre olmuştur.

Bu noktada stratejik yönetimin gelişimi ve süreci ile ilgili detaylı bilgiye sahip olmak için Stratejik Yönetim Nedir? Neden Önemlidir? adlı yazımı okumanızı tavsiye ederim.

Başarılı bir stratejik liderlik için iki şey çok önemlidir: Biri stratejik niyet diğeri temel yetenekler.

Stratejik liderlerin bir vizyonu olmalıdır. Bu çoğu zaman stratejik niyete işaret eder ve işletmenin stratejik faaliyetlerinde kendini gösterir.

Stratejik liderler işletmelerini rakiplerinden farklılaştıracak temel yetenekleri işletmelerinde kazandırmalıdırlar. Bu temel yetenekler öncelikle kullanılabilmelidirler. Ayrıca değerli olmalı ve değer yaratma potansiyeline sahip olmalıdırlar. Her işletmenin sahip olamayacağı şekilde nadir olmalıdırlar. Rakiplerin rekabet avantajı elde etmek için taklit edemeyecekleri bir yapıda olmalıdırlar. Son olarak bir şekilde ikame edilebilir bir özellikte olmamalıdırlar. Bu özelliklere sahip temel yetenekleri fazla olan işletmeler sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamada zorlanmayacaklardır.

Stratejik liderlik ile stratejik düşünme birbirinden ayrılmaz bir parça gibidirler. İşletmenin içinde olduğu dış sistemleri yani büyük resmi görebilme, bu sistemler ve çevre ile uyumlu bir bütünleştirme keşfetme ve vizyoner bir uzun dönemli bakış açısıyla hareket etme stratejik düşünmenin gerekleridir.

Stratejik düşünmeye sahip olan liderlerin bazı özellikleri vardır. Öncelikle vizyonları gereği stratejik niyete odaklanırlar. İşletmenin yaşamını sürdürebilmesi için uzun dönemli bakış açısına sahiptirler. Gelecek odaklı düşünürken geçmişi ve bugünü birlikte ele alıp göz önünde bulundururlar. Organizasyonun tüm paydaşlarını dikkat alıp sistem perspektifiyle hareket ederler. Bazen fırsatları kendileri kovalayıp yaratırlar bazen ise önlerine çıkan fırsatlardan yararlanırlar. Yaratıcı süreçleri ortaya çıkardıktan sonra geribildirim ve testlerle bilimsel yaklaşım sergilerler.

Stratejik liderler de haliyle bir insan olabileceği için bazı önyargılara sahip olmaları çok normaldir. Stratejik liderler bu önyargılarını karar alırken uzak tutmalıdırlar. Stratejik liderlerin kendileriyle ilgili önyargıları şunlardır:

  • Kendilerini diğer insanlardan üstün görebilirler.
  • Gelecekte elde edilecek sonuçlarla ilgili iyimser olabilirler.
  • Rasyonellikten uzak bir kontrol yanılgısına düşebilirler.
  • Başarısızlığa doğru giden bir faaliyet veya eyleme yüksek bağlılık gösterip kaynak tahsisine devam edebilirler.
  • Gelen başarılarda kendilerine gereğinden fazla hakkaniyet gösterebilirler.
  • Kendilerine aşırı güvenip organizasyondaki diğer kişileri göz ardı edebilirler.

Stratejik liderlik ve stratejik düşünmenin işletmelere sağlayabileceği faydalar ise şöyle sıralanabilir:

  • Örgütsel sorunlar daha nesnel olarak ele alınıp, çözülür.
  • İşletme içi koordinasyon ve denetim daha kolay sağlanır.
  • İşletmenin yaşayacağı değişimin olumsuz etkileri elimine edilir.
  • Fırsatlar daha rahat tanımlanır ve etkili şekilde değerlendirilir.
  • Karar alma süreçleri işletmenin hedefleriyle bütünleştirilir.
  • Başta zaman olmak üzere kaynaklar verimlilik ve etkililik prensiplerince kullanılır.
  • Çatışmalar daha iyi yönetilir ve olası problemler en kısa sürede çözülür.
  • Organizasyonel iletişim ve bilgi sistemleri etkili bir şekilde işler.
  • Tüm çalışanların çabaları işletmenin menfaati için entegre edilir.
  • Organizasyondaki herkesin sorumlulukları net olarak ifade edilir.
  • Çalışanlar gelecek odaklı düşünmeye başlarlar.
  • Problemlerin çözümü işbirliği içinde olur.
  • Son olarak ise organizasyonun tüm düzeylerinde biçimsel yönden bir disiplin ve düzen hâkim olur.

Özetle bilgi ekonomisinin ve küreselleşmenin artık her şekilde hissedildiği günümüz iş dünyasında stratejik düşünme ve stratejik liderlik önemini ispat etmiş kavramlardır. Gerek çeşitlilik içeren takımların koordineli yönetiminde gerekse işletme içindeki her çalışanın resilient hallerini korumalarında etkili olacağı aşikârdır.

Stratejik Liderlik ve Stratejik Düşünme

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir